loader image
طراحی مبلمان شهری

طراحی مبلمان شهری چیست؟ + اصول و قوانین طراحی مبل شهری

در طراحی مبلمان شهری آنچه بیش از همه اهمیت دارد توجه به راحتی شهروندان در استفاده از فضاهای شهری است. مبلمان شهری طیف گسترده‌ای از بخش‌های مختلف یک شهر را در برمی‌گیرد که ساده‌ترین آنها نیمکت‌های پارک‌ها و ایستگاه‌های اتوبوس و مترو است. در این مقاله به بررسی چند عامل مهم در طراحی و برنامه‌ریزی مبلمان شهری می‌پردازیم. تا انتها با ما همراه باشید:

منظور از مبلمان شهری چیست؟

مبلمان شهری به تمام مبلمانی گفته می‌شود که در فضاهای عمومی یا نیمه عمومی در تمام نقاط شهر وجود دارد و با توجه به ماهیت فضایی که در آن قرار دارند و کاربرد و عملکرد آنها، ممکن است ثابت یا نیمه ثابت باشند. به آنها تجهیزات شهری، مبلمان فضای باز یا مبلمان عمومی نیز گفته می‌شود.

انواع مبلمان شهری کدام است؟

مبلمان شهری با توجه به کارکرد خود می‌تواند تفریحی، استراحتی، برای ناوبری انسان، روشنایی، مدیریت زباله، حفاظت، بهداشت، امنیت و سرپناه موقت و همچنین خدمات خاص دیگر باشد.

طراحی مبل شهری

آنها می‌توانند در اشکالی همچون نیمکت، سطل زباله، قفسه دوچرخه، ایستگاه اتوبوس، ستون، چاله درخت، صندلی، میز، میز پیک نیک، آب‌خوری، چراغ عابر پیاده، چراغ شهری، تابلوها، گلدان، آبنما و بسیاری موارد دیگر باشند.

اصول طراحی مبلمان شهری چیست؟

اصول طراحی مبلمان یک رشته چند وجهی است البته اصول طراحی مبلمان شهری در جزئیات متفاوت است که شامل برنامه‌ریزی و طراحی شهرها، شهرک‌ها و سایر مناطق شهری می‌شود. این طراحی هنر و علم را با هم ترکیب می‌کند تا زیستگاه‌هایی را ایجاد کند که کاربردی، پایدار و از نظر بصری برای افرادی که در آن زندگی می‌کنند، زیبا باشد. طراحی شهری با در نظر گرفتن نیازها و ترجیحات کسانی که در این فضاها زندگی، کار و بازی می‌کنند، در ارتقا کیفیت زندگی در محیط‌های شهری ضروری است.

در ادامه این بخش 10 ویژگی که برای طراحی مبلمان شهری خوب مورد نیاز است، در پروتکل طراحی شهری ذکر شده است. هر یک از این ویژگی‌ها در تعیین نحوه طراحی مکان‌های شهری بسیار مهم است:

بافت و شخصیت شهر

طراحی شهری برای ایجاد سازه‌ها، مکان‌ها و فضاهایی هماهنگ با محیط اطراف خود باید زمینه را در نظر بگیرد. برای اطمینان از مناسب بودن طراحی مبلمان شهری مورد نظر، نیاز به در نظر گرفتن بافت فیزیکی، اجتماعی و فرهنگی فعلی منطقه است.

طراحی مبلمان شهری مستلزم درک شخصیت و هویت منحصر به فرد هر شهر و در نظر گرفتن تاریخ، فرهنگ و سنت‌های جامعه است و باید به گونه‌ای طراحی شود که به این ویژگی‌ها احترام گذاشته و نمای دیداری آنها را افزایش دهد.

  • به عنوان مثال محله Casco Viejo در پاناما سیتی یک تصویر برجسته دیگر از برنامه‌ریزی شهری مناسب است. این منطقه که به عنوان هسته تاریخی شهر عمل می‌کند، در سال 1997 به عنوان میراث جهانی یونسکو نامگذاری شد. پس از ساخته شدن در قرن هفدهم، این محله مراحل رشد متعددی از جمله ابتکارات بازسازی در قرن بیستم را پشت سر گذاشته است. با کوچه‌های کوچک، رنگ‌های درخشان و بالکن‌های استادانه، طراحی شهری کنونی این منطقه، شخصیت و فردیت تاریخی خود را حفظ می‌کند. این محله به یک مقصد گردشگری محبوب و یک محله پر رونق تبدیل شده است که مزایای برنامه ریزی شهری منطقی را نشان می‌دهد.
  • بارسلونا، اسپانیا، نمونه فوق العاده ای از این موضوع است. بارسلونا به دلیل معماری دیدنی خود، از جمله چندین اثر اصلی و پیشگامانه آنتونی گاود، مشهور است. در حالی که اجازه ساخت و ساز مدرن را می دهد که به هویت شهر احترام می گذارد، آیین نامه طراحی شهری شهر بر حفظ بناهای تاریخی تأکید دارد. به عنوان مثال، پروژه Plaça de les Glries Catalanes که دارای یک پارک، یک کتابخانه و سایر امکانات عمومی است، هم برای یادآوری پیشینه صنعتی منطقه و هم ارائه امکانات رفاهی معاصر برای جامعه در نظر گرفته شده است.
  • ادینبورگ، اسکاتلند، نمونه‌ای فوق‌العاده از برنامه ریزی شهری شخصیت‌محور است. خیابان‌های باریک و ساختمان‌ها با ویژگی‌های معماری متمایز، محله را مشخص می‌کنند. طبق دستورالعمل‌های طراحی شهری شهر، هر ساخت و ساز جدید در منطقه باید طوری برنامه‌ریزی شود که با ساختارهای موجود محله ترکیب شود و حس تاریخی محله حفظ شود. به عنوان مثال، ساختمان پارلمان اسکاتلند که در سال 2004 تکمیل شد، می‌بایست هم شخصیت متمایز شهر را نشان دهد و هم جنبه‌های طراحی معاصر را در خود جای دهد.

انتخاب

ارائه تنوع و انتخاب برای مردم برای زندگی، کار و بازی در محیط های شهری یک عامل مهم دیگر در طراحی مبلمان شهری است. شهرها ممکن است با ارائه گزینه‌های مختلف برای حمل و نقل، مسکن و تفریح، بیشتر مناسب زندگی شوند.

ونکوور، کانادا، یکی از نمونه‌های شهری است که برای قدرت انتخاب مردم ارزش زیادی قائل است. ونکوور به دلیل ارائه طیف گسترده‌ای از گزینه‌های مسکن، از خانه‌های تک خانواده تا خانه‌های شهری و آپارتمان‌های بلند، مشهور است. علاوه بر این، این شهر در حمل و نقل عمومی از جمله اتوبوس، قطار و کشتی سرمایه‌گذاری کرده است که به مردم محلی طیف وسیعی از گزینه‌ها را برای رفت و آمد می‌دهد. ونکوور همچنین دارای شبکه گسترده‌ای از پارک ها و فضاهای سبز است که انتخاب‌های متنوعی را برای اوقات فراغت برای شهروندان در هر سنی فراهم می‌کند.

طراحی مبل شهری

ارتباطات

ارتباطات یکی از جنبه‌های اساسی طراحی شهری است و شامل بهبود حرکت افراد و کالاها در سراسر شهر می‌شود. ایجاد طرح‌هایی که دسترسی افراد به خدمات ضروری مانند حمل و نقل، مراقبت‌های بهداشتی و آموزش را آسان می‌کند، یکی از موثرترین روش‌ها برای بهبود ارتباطات شهری است.

یک نمونه عالی از تقویت اتصالات از طریق طراحی شهری، تخریب یک بزرگراه قدیمی و بازآفرینی یک رودخانه و احیا شهر بود. پروژه Cheonggyecheon  یک پیروزی بزرگ برای نوسازی شهریست که در آن با تخریب یک بزرگراه پر هزینه و احیا یک رودخانه و البته توسعه حمل و نقل عمومی توانست راهی برای بهبود کیفیت زندگی در قلب شهر بردارد. Cheonggyecheon یک بزرگراه فرسوده بود که روزانه بیش از 168هزار خودرو از آن عبور می‌کرد اما به جای سرمایه گذاری میلیون دلاری برای تعمیر این غول دردسرساز، مدیریت شهری تصمیم به تخریب آن گرفت.

در اوایل دهه 2000، شهردار تصمیم گرفت تا جریان را به یک فضای عمومی تبدیل کند که حمل و نقل را بهبود بخشد و بخش‌های مختلف شهر را به هم متصل کند.

یک مسیر پیاده‌روی در امتداد این جریان ساخته شد و اطراف آن به پارکی با نیمکت، نورپردازی و آثار هنری تبدیل شد. این پروژه نه تنها ارتباطات بین بخش‌های مختلف شهر را افزایش داد، بلکه محیط محلی را نیز بهبود بخشید و این منطقه را برای ساکنان و بازدیدکنندگان جذاب‌تر کرد.

خلاقیت

خلاقیت یک عنصر حیاتی در طراحی شهری است که راه‌حل‌های خلاقانه و تخیلی را برای چالش‌های طراحی تشویق می‌کند. این بخش شامل تفکر خارج از چارچوب و کشف ایده‌های جدید و خلاقانه برای طراحی مبلمان شهری است. طرح‌های خلاقانه می‌توانند به الهام بخشیدن به مردم و ایجاد حس غرور در جامعه کمک کنند.

  • معبد نیلوفر آبی در دهلی، هند، تصویر شگفت‌انگیزی از برنامه‌ریزی شهری خلاقانه است. این معبد از سنگ مرمر سفید ساخته شده و به شکل شکوفه نیلوفر آبی است. هم گردشگران و هم ساکنان، بازدید از معبد را دوست دارند و محبوبیت آن به پرورش حس غرور محلی کمک کرده است.
  • موزه Kunsthaus Graz در اتریش یک تصویر عالی دیگر از برنامه ریزی شهری خلاقانه است. این موزه دارای طراحی متمایز و پیشرفته با شکلی بیومورفیک مانند آمیب است. علاوه بر انعکاس تاکید موزه بر هنر مدرن، هدف معماری ایجاد پیوند بین موسسه و شهر است. طراحی موزه به احیای منطقه اطراف که قبلاً یک زمین بایر صنعتی بود کمک کرده است. این موزه به مرکزی برای فعالیت‌های فرهنگی در شهر تبدیل شده است و به شهرت شهر به عنوان قطب هنر معاصر کمک کرده است.

محیط زیست و سلامتی

محیط زیست و همچنین سلامت و ایمنی جوامع شهری به شدت تحت تأثیر برنامه ریزی شهری است. پاک بودن شهر جزء حیاتی طراحی شهری است که مستلزم برنامه‌ریزی به گونه‌ای است که برای همه ایمن، قابل اطمینان و سالم باشد.

یک نمونه عالی از طراحی شهری که محیط زیست و سلامتی را در اولویت قرار می‌دهد، بام‌های سبز شیکاگو است. در سال 2004، شهر قانونی را تصویب کرد که بر اساس آن ساختمان‌های جدید با مساحت سقف بیش از 2500 فوت مربع باید حداقل 20 درصد از مساحت سقف خود را پوشش گیاهی داشته باشند. بام‌های سبز مزایای زیست محیطی مختلفی از جمله کاهش اثر جزیره گرمایی شهری و بهبود کیفیت هوا و آب را ارائه می‌دهند.

مخاطب

ابتدا باید مشخص شود چه کسی از مبلمان شهری استفاده خواهد کرد. آیا توسط افراد مسن، جوان یا ترکیبی در سنین مختلف استفاده می‌شود؟ آیا این برنامه چند منظوره خواهد بود که نیازهای مختلف را در نقاط مختلف روز یا هفته برآورده کند؟

طراحی مبلمان شهری که نیازهای کسانی را که از آن استفاده می‌کنند در نظر می‌گیرند موفقیت بیشتری نسبت به مبلمانی خواهند داشت که برنامه‌ریزی آنها این ملاحظات را لحاظ نمی‌کند.

مواد

چه ماده‌ای بهتر عمل می‌کند؟ هنگام انتخاب طراحی مبلمان شهری، متریال نه تنها برای ظاهر فضای شهری، بلکه نحوه عملکرد آنها در هنگام حوادث ناشی از عوامل آب و هوا و استفاده انسانی، بسیار مهم است. مبلمان شهری باید غیر خورنده، مقاوم در برابر آب و هوا باشد و با انبساط و انقباض، رطوبت و سایر شرایط آب و هوایی متفاوت مقابله کند. باید قوی و دارای خواص ضد خرابکاری باشد.

زیبایی شناسی

طراحی مبلمان شهری جذابی که با مناظر محلی ترکیب می‌شود، نشان می‌دهد که یک منطقه به چه چیزی معروف است، یا چه ویژگی‌های میراثی را به نمایش می‌گذارد. سبک و زیبایی بصری مبلمان شهری نقش زیادی در ایجاد حس شناخت مکان به افراد دارد.

تعمیر و نگهداری

مناظر شهری مکان‌های شلوغی هستند و اغلب وقت و هزینه زیادی برای نگهداری مبلمان شهری صرف نمی‌شود. بنابراین، تمام مبلمان شهری باید به طور طبیعی کم‌تعمیر، به خوبی محافظت‌شده، قوی، کاربردی و بادوام باشند و در طول زمان از نظر ظاهر یا عملکرد به زودی خراب نشوند. داشتن مبلمان شهری با کیفیت اما با نگهداری پایین، ارزش زیادی به یک مکان می‌بخشد و آن را به عنوان یک مقصد جذاب گردشگری حفظ می‌کند.

ایمنی و امنیت

به دلایل ایمنی و امنیتی قابل درک، طراحی مبلمان شهری باید به گونه‌ای باشد که با پیچ و مهره روی زمین محکم یا در زمین تعبیه شود. برای ایمن و دلپذیر کردن مناطق باید روشنایی کافی وجود داشته باشد و برای اطمینان از اینکه همه می‌توانند از فضاهای بیرونی لذت ببرند باید تدارکاتی برای دسترسی وجود داشته باشد.

آنچه در مقاله طراحی مبلمان شهری آموختیم:

طراحی مبلمان شهری نقش مهمی در هویت دادن به محیط زندگی ما ایفا می‌کند. راحتی شهروندان در استفاده از امکانات شهری، به روز کردن فضاهای شهری، حفظ بافت فرهنگی و تاریخی شهر و فراهم کردن محیط‌های تفریحی برای تمام سنین از جمله مسائلی است که در این طراحی مهم و کلیدی باید به آنها توجه شود.

منابع:

مطالب مرتبط